Bezpieczeństwo na stacjach LPG
Badania bezpieczeństwa na stacjach autogazu LPG
Rozmowa z Markiem Barnasiem, Dyrektorem Zespołu Koordynacji Inspekcji Urzędu Dozoru Technicznego
Czy stacje napełniania LPG podlegają badaniom technicznym prowadzonym przez Urząd Dozoru Technicznego?
Nie jako całość. Dozorowi technicznemu prowadzonemu przez Urząd Dozoru Technicznego podlegają zbiorniki ciśnieniowe oraz niektóre rurociągi technologiczne stosowane na stacjach do magazynowania LPG, zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 lipca 2002 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz.U. Nr 120, poz. 1021 z późniejszymi zmianami). W trakcie wykonywania okresowych badań technicznych nasi inspektorzy sprawdzają elementy zabezpieczeń tych zbiorników. Celem badań jest pomoc właścicielom stacji w zabezpieczeniu ludzi, mienia i środowiska przed skutkami ewentualnego nagłego rozszczelnienia zbiornika lub innych niepożądanych sytuacji związanych z jego eksploatacją. Jeżeli nasz inspektor stwierdzi jakiekolwiek zagrożenie ze strony badanego urządzenia, wstrzyma jego eksploatację. Dlatego z pełną odpowiedzialnością mogę stwierdzić, że zbiorniki dopuszczane przez nas do eksploatacji są bezpieczne.
A jednak pomimo sprawowania dozoru zdarzają się pożary na stacjach LPG.
LPG bardzo łatwo ulega zapłonowi po zmieszaniu się z powietrzem. Czasem wystarczy nawet bardzo mały wyciek. Pożary ulatniającego się ze zbiornika gazu nie pociągają za sobą jednak takich zniszczeń, jak nagłe jego rozprężenie i wybuch, a takich zdarzeń nie odnotowujemy. O ile mieliśmy w niedalekiej przeszłości do czynienia z pożarami na stacjach LPG, to dzięki sprawnej akcji służb pożarniczych udało się uniknąć wybuchu.
Najczęstszą przyczyną takich wypadków jest lekceważenie przez obsługę nieraz nawet najbardziej elementarnych zasad bezpieczeństwa. Trudno nam zrozumieć brak wyobraźni, z jakim się czasem spotykamy.
Czyli zawodzi człowiek, a nie urządzenie.. A przecież obsługa stacji napełniania LPG przechodzi odpowiednie szkolenia.
Człowiek jest najczęściej przyczyną niebezpiecznych sytuacji, mimo że każdy pracownik stacji jest przecież przeszkolony. Najczęściej wystarczyło przestrzegać zasady bezpiecznej eksploatacji i przepisów BHP. Z tym mamy największy problem. Nie z urządzeniami.
Mając na uwadze takie właśnie fakty Urząd Dozoru Technicznego proponował na posiedzeniu Rady Ochrony Pracy w dniu 8 kwietnia 2008 r. podjęcie działań, które w sposób zdecydowany poprawiłyby bezpieczeństwo dystrybucji i użytkowania gazu płynnego. Problem dotyczy nie tylko, a nawet nie przede wszystkim samych stacji napełniania LPG.
Zwracaliśmy uwagę, że w procesie uprawniania personelu zajmującego się magazynowaniem, napełnianiem i dystrybuowaniem gazu płynnego istnieje konieczność gruntownej edukacji w zakresie technicznych aspektów bezpieczeństwa obsługi i użytkowania urządzeń służących napełnianiu gazem płynnym zbiorników przenośnych. Istnieje też wyraźna potrzeba ułatwienia przedsiębiorcom spełnianie prawnych wymogów w zakresie ochrony pracy i bezpieczeństwa w stacjach napełniania.
Stąd rodzi się potrzeba ujednolicenia programów szkoleń i wymagań egzaminacyjnych stosowanych w procesie przyznawania uprawnień związanych z obsługą urządzeń. Urząd Dozoru Technicznego jest gotów wspierać ten system zarówno pod względem merytorycznym, jak i wykonawczym. Naszym zdaniem należy w tym zakresie korzystać z wzorców uznanych w Unii Europejskiej.
Czy to znaczy, że stacje LPG obecnie nie są bezpieczne?
Są bezpieczne pod warunkiem właściwej, świadomej zagrożeń obsługi. Proszę pamiętać, że odsetek wypadkowości jest bardzo niski. W UDT jednak badamy bardzo dokładnie każdy wypadek i jego przyczyny, aby zapobiegać następnym. Dla nas każdy wypadek jest zdarzeniem, które w ogóle nie powinno mieć miejsca. Stąd tak dużo mówimy tu o wypadkach, co mogłoby być niesłusznie odczytane, że stacje LPG nie są bezpieczne. Pamiętajmy również, że oczekiwania społeczeństwa w zakresie bezpieczeństwa rosną. Poziom akceptowalnego przed kilku laty bezpieczeństwa bywa już dziś nie do przyjęcia.
Czy podniesienie poziomu przestrzegania zasad na stacjach LPG zapewni bezpieczeństwo ze strony gazu płynnego?
Zdecydowanie tak. Jednak najwięcej wypadków związanych z urządzeniami zasilanymi LPG ma miejsce u indywidualnych użytkowników, poza obszarem działania służb związanych z bezpieczeństwem pracy. Dlatego niezbędne jest prowadzenie i inspirowanie akcji promujących bezpieczne użytkowanie również urządzeń zasilanych gazem płynnym w gospodarstwach domowych.
Dziękuję za rozmowę.
Rozmawiała: Ewa Dorobińska
